Nie. Po zakończeniu umowy zlecenia zleceniodawca nie ma obowiązku wystawienia świadectwa pracy. Świadectwo pracy dotyczy rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, a jego wydawanie reguluje art. 97 Kodeksu pracy. Umowa-zlecenie jest natomiast umową cywilnoprawną regulowaną przez Kodeks cywilny.
Co otrzymać zamiast świadectwa pracy?
Możesz poprosić zleceniodawcę o zaświadczenie o wykonywaniu zlecenia. Przepisy co do zasady nie nakładają na zleceniodawcę obowiązku wystawienia takiego dokumentu, ale jest on przydatny przy rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, ubieganiu się o zasiłek dla bezrobotnych albo potwierdzaniu doświadczenia zawodowego.
Najlepiej poprosić o jedno zbiorcze zaświadczenie obejmujące cały okres współpracy. Dla celów urzędowych powinno ono zawierać:
- Okres wykonywania zlecenia – datę rozpoczęcia i zakończenia umowy.
- Wysokość wynagrodzenia – najlepiej z rozbiciem na poszczególne miesiące.
- Informację o składkach ZUS – w tym o podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
- Informację o Funduszu Pracy i PIT – wskazanie, czy składki były należne i opłacane oraz jakie przychody wykazano w rozliczeniu podatkowym.
Samo zaświadczenie nie ma urzędowego wzoru. Jego treść powinna jednak pozwalać ustalić nie tylko fakt zawarcia umowy, lecz także faktyczne wynagrodzenie i podleganie ubezpieczeniom.
Jakie dokumenty przedstawić w urzędzie pracy?
Świadectwo pracy jest podstawowym dokumentem przy zakończeniu umowy o pracę. Przy umowie-zleceniu urząd pracy może potrzebować innych dowodów, szczególnie gdy oceniane jest prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Znaczenie mają wtedy okres wykonywania usług, obowiązek opłacania składek oraz podstawa ich wymiaru.
| Typ umowy | Główny dokument | Dodatkowe dowody |
|---|---|---|
| Umowa o pracę | Świadectwo pracy | Umowa o pracę, zaświadczenia o wynagrodzeniu lub dokumenty dotyczące okresów składkowych, jeśli urząd ich potrzebuje |
| Umowa-zlecenie | Zaświadczenie o okresie zlecenia i podstawie wymiaru składek | Umowa, rachunki, potwierdzenia przelewów, PIT-11 oraz informacje z ZUS |
Zgodnie z art. 218 ust. 1 pkt 3 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia okres wykonywania usług na podstawie umowy cywilnoprawnej może zostać uwzględniony przy ustalaniu prawa do zasiłku, jeżeli za ten okres powinny być opłacone składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, a podstawa wymiaru składek osiągała co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę w przeliczeniu na pełny miesiąc. Ustawa przewiduje wyjątki, między innymi dotyczące obowiązku opłacania składki na Fundusz Pracy.
Nie każdy okres zlecenia zostanie więc automatycznie zaliczony. Przykładowo, zlecenie wykonywane przez studenta przed ukończeniem 26. roku życia co do zasady nie podlega ubezpieczeniom społecznym, dlatego zwykle nie tworzy okresu uprawniającego do zasiłku na tej podstawie. Sam brak opłaconej składki również wymaga wyjaśnienia, ponieważ czym innym jest brak obowiązku jej opłacenia, a czym innym nieprawidłowe działanie płatnika.
Co zrobić, gdy zleceniodawca nie wyda zaświadczenia?
Najpierw złóż pisemną prośbę o wydanie dokumentu i wskaż, że jest potrzebny do rejestracji w urzędzie pracy lub ustalenia prawa do zasiłku. Jeżeli zleceniodawca odmówi albo nie odpowie, zbierz inne dokumenty potwierdzające przebieg współpracy:
- Kopię lub oryginał umowy-zlecenia.
- Rachunki albo faktury wystawione za wykonane usługi.
- Potwierdzenia przelewów wynagrodzenia na rachunek bankowy.
- Informację PIT-11 oraz dane dotyczące zgłoszenia do ZUS.
- Korespondencję ze zleceniodawcą dotyczącą okresu pracy i rozliczeń.
Umowa może nie wystarczyć do ustalenia prawa do zasiłku, ponieważ nie zawsze pokazuje faktycznie wypłacone kwoty i miesięczną podstawę wymiaru składek. Dlatego urząd może wezwać do przedstawienia dodatkowych dowodów. Jeżeli mimo ich złożenia odmówi zaliczenia okresu zlecenia, sprawdź uzasadnienie decyzji. Przyczyną może być brak dokumentacji, brak obowiązku ubezpieczeń, zbyt niska podstawa składek albo nieprawidłowa ocena zasad dotyczących Funduszu Pracy.
Brak świadectwa pracy po umowie-zleceniu nie oznacza braku możliwości udokumentowania wykonywanej pracy. Najlepszym rozwiązaniem jest uzyskanie zaświadczenia od zleceniodawcy, a w razie jego braku – przedstawienie umowy, rachunków, przelewów, PIT-11 i innych dokumentów pozwalających ustalić okres zlecenia oraz podleganie ubezpieczeniom.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu z urzędem pracy lub wątpliwości dotyczących prawa do zasiłku warto skonsultować dokumenty ze specjalistą.
