3-miesięczny okres wypowiedzenia obowiązuje pracownika, który ma co najmniej 3 lata stażu u danego pracodawcy. Wynika to z art. 36 § 1 Kodeksu pracy. Od 2026 roku do tego stażu mogą zostać doliczone także niektóre okresy wykonywania zlecenia, świadczenia usług lub prowadzenia działalności na rzecz tego samego podmiotu. Pracownik nie może jednak samodzielnie skrócić wypowiedzenia tylko dlatego, że znalazł nową pracę.
Kiedy obowiązuje 3-miesięczny okres wypowiedzenia?
Trzymiesięczne wypowiedzenie dotyczy umowy o pracę zawartej na czas określony albo nieokreślony, gdy okres zatrudnienia u danego pracodawcy wynosi co najmniej 3 lata. Chodzi o staż zakładowy, a nie o cały staż zawodowy pracownika.
Przy ustalaniu tego okresu co do zasady bierze się pod uwagę wszystkie wcześniejsze umowy o pracę zawarte z tym samym pracodawcą, nawet jeśli między nimi występowały przerwy. Znaczenie może mieć także przejście zakładu pracy na innego pracodawcę. Podstawowe zasady określa art. 36 Kodeksu pracy.
Jak obliczyć staż i długość wypowiedzenia?
Okres wypowiedzenia zależy od stażu u konkretnego pracodawcy. Nie sumuje się więc automatycznie wszystkich okresów zatrudnienia z całej kariery zawodowej. Przykładowo, pięć lat pracy u poprzednich pracodawców nie daje samo w sobie prawa do trzymiesięcznego wypowiedzenia u nowej firmy.
| Okres zatrudnienia u danego pracodawcy | Okres wypowiedzenia | Kiedy stosuje się tę regułę? |
|---|---|---|
| Mniej niż 6 miesięcy | 2 tygodnie | Przy umowie na czas określony lub nieokreślony |
| Co najmniej 6 miesięcy, ale mniej niż 3 lata | 1 miesiąc | Przy umowie na czas określony lub nieokreślony |
| Co najmniej 3 lata | 3 miesiące | Przy umowie na czas określony lub nieokreślony |
Do stażu może wliczać się także okres wypowiedzenia. Oznacza to, że pracownik, który nie miał jeszcze trzech lat stażu w dniu złożenia oświadczenia, może osiągnąć ten próg przed rozwiązaniem umowy. W razie wątpliwości trzeba sprawdzić daty rozpoczęcia i zakończenia wszystkich okresów zatrudnienia.
Co zmienia się od 2026 roku?
Od 2026 roku art. 3021 Kodeksu pracy rozszerza zasady uwzględniania niektórych okresów aktywności zawodowej. Do stażu mogą zostać zaliczone między innymi okresy wykonywania umowy zlecenia, innej umowy o świadczenie usług, umowy agencyjnej lub prowadzenia pozarolniczej działalności, jeśli spełnione są ustawowe warunki.
W przypadku okresu wypowiedzenia szczególnie ważne jest to, czy praca była wykonywana na rzecz tego samego pracodawcy. Samo wcześniejsze zlecenie dla innej firmy nie zwiększa stażu zakładowego u obecnego pracodawcy. Okres trzeba także odpowiednio udokumentować.
Nowe zasady są stosowane od 1 stycznia 2026 roku w sektorze finansów publicznych oraz od 1 maja 2026 roku u pozostałych pracodawców. Przepisy przejściowe przewidują, że nowych okresów nie uwzględnia się do zmiany długości wypowiedzenia, które już trwało w dniu rozpoczęcia stosowania nowych regulacji u danego pracodawcy.
Dokumentami potwierdzającymi staż mogą być między innymi zaświadczenia ZUS dotyczące ubezpieczeń lub składek. W zależności od rodzaju aktywności potrzebne mogą być również umowy, rachunki, zaświadczenia i inne dokumenty pozwalające ustalić, kiedy oraz na czyją rzecz praca była wykonywana. Okresów pokrywających się nie sumuje się podwójnie.
Jak skrócić 3-miesięczne wypowiedzenie?
Po złożeniu wypowiedzenia strony mogą ustalić wcześniejszą datę rozwiązania umowy na podstawie art. 36 § 6 Kodeksu pracy. Potrzebna jest jednak zgoda pracownika i pracodawcy. Pracodawca nie musi zaakceptować propozycji.
Takie uzgodnienie nie zmienia trybu rozwiązania umowy. Jeżeli pracownik najpierw złożył wypowiedzenie, a później uzgodnił wcześniejszą datę zakończenia zatrudnienia, umowa nadal rozwiązuje się za wypowiedzeniem, a nie na mocy porozumienia stron.
Procedura może wyglądać następująco:
- Złóż wypowiedzenie umowy o pracę w wymaganej formie.
- Przedstaw pracodawcy propozycję wcześniejszej daty rozwiązania umowy.
- Uzyskaj jednoznaczną zgodę pracodawcy.
- Utrwal uzgodnienie na piśmie, wskazując konkretną datę zakończenia zatrudnienia.
W dokumencie warto wskazać datę złożenia wypowiedzenia, proponowany termin zakończenia umowy oraz informację, że strony uzgadniają wcześniejszy termin na podstawie art. 36 § 6 Kodeksu pracy. Dobrze, aby pracodawca potwierdził zgodę w sposób, który nie pozostawia wątpliwości co do daty.
Ważne: pracownik nie może jednostronnie skrócić trzymiesięcznego wypowiedzenia. Znalezienie nowej pracy, przeprowadzka albo chęć szybszego rozpoczęcia zatrudnienia u innego pracodawcy nie powodują automatycznego wygaśnięcia obecnej umowy. Samowolne zaprzestanie przychodzenia do pracy może zostać uznane za nieusprawiedliwioną nieobecność, a w poważnych przypadkach za ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych.
Porozumienie stron a zwolnienie z obowiązku pracy
Wcześniejsze zakończenie zatrudnienia za zgodą obu stron trzeba odróżnić od zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy. Te rozwiązania dają inny skutek:
| Rozwiązanie | Kto podejmuje decyzję? | Skutek dla umowy |
|---|---|---|
| Uzgodnienie wcześniejszej daty na podstawie art. 36 § 6 KP | Pracownik i pracodawca wspólnie | Umowa kończy się w uzgodnionym, wcześniejszym terminie |
| Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy | Pracodawca | Umowa trwa do końca wypowiedzenia, ale pracownik nie musi wykonywać pracy |
| Urlop w okresie wypowiedzenia | Pracodawca udziela urlopu zgodnie z przepisami | Pracownik może wcześniej przestać wykonywać obowiązki, lecz umowa trwa do ustalonej daty |
Jeśli pracodawca zwolni pracownika z obowiązku świadczenia pracy, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Nie oznacza to jednak wcześniejszego rozwiązania umowy. Stosunek pracy ustaje dopiero w ostatnim dniu wypowiedzenia albo w innym terminie uzgodnionym przez strony.
Pracodawca ma także szczególne uprawnienie do jednostronnego skrócenia trzymiesięcznego wypowiedzenia, ale tylko w sytuacjach wskazanych w art. 361 Kodeksu pracy, między innymi przy upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z przyczyn niedotyczących pracowników. W takim przypadku okres może zostać skrócony najwyżej do jednego miesiąca, a za pozostałą część pracownikowi przysługuje odszkodowanie. Jest to uprawnienie pracodawcy, nie pracownika.
Czy można odejść natychmiast bez wypowiedzenia?
Rozwiązanie umowy przez pracownika bez wypowiedzenia jest możliwe tylko w przypadkach określonych w art. 55 Kodeksu pracy. Chodzi w szczególności o ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków przez pracodawcę albo sytuację, w której orzeczenie lekarskie stwierdza szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie, a pracodawca nie przenosi pracownika do innej odpowiedniej pracy.
Sama oferta nowego zatrudnienia, konflikt z przełożonym, przeprowadzka lub niechęć do dalszej pracy nie wystarczają. Zastosowanie tego trybu bez podstawy prawnej może prowadzić do sporu i roszczeń odszkodowawczych. Jeżeli problem dotyczy daty doręczenia wypowiedzenia, zaliczenia zlecenia do stażu albo podstaw rozwiązania umowy bez wypowiedzenia, bezpieczniej skonsultować dokumenty ze specjalistą prawa pracy.
Najprostsza zasada jest taka: trzy lata stażu u tego samego pracodawcy oznaczają trzy miesiące wypowiedzenia, ale wcześniejsze zakończenie umowy wymaga zgody obu stron albo szczególnej podstawy ustawowej.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. W sprawach dotyczących stażu, daty rozwiązania umowy lub podstawy rozwiązania bez wypowiedzenia należy uwzględnić konkretny stan faktyczny i aktualne przepisy.
