Tak, umowę o pracę można rozwiązać natychmiast za porozumieniem stron, ale wyłącznie wtedy, gdy pracodawca wyrazi zgodę. Nie jest to jednostronne prawo pracownika. Jeśli druga strona odmówi, sama propozycja nie kończy zatrudnienia.
Na czym polega porozumienie stron?
Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron jest wspólną decyzją pracownika i pracodawcy. Strony ustalają datę zakończenia zatrudnienia, która może przypadać nawet w dniu podpisania dokumentu. Nie trzeba wtedy zachowywać ustawowego okresu wypowiedzenia.
Pracodawca nie musi jednak zaakceptować proponowanego terminu. Może odmówić albo zaproponować inną datę. Porozumienie jest umową, a nie jednostronnym oświadczeniem. Dopóki obie strony nie uzgodnią warunków, stosunek pracy trwa na dotychczasowych zasadach.
Jak przygotować propozycję dla pracodawcy?
Szanse na zgodę rosną, gdy pracownik przedstawia konkretną datę i pokazuje, że odejście nie spowoduje nagłych problemów organizacyjnych. Rozmowę można przygotować w kilku krokach:
- Sprawdź swoją sytuację – ustal rodzaj umowy, przewidywany okres wypowiedzenia, niewykorzystany urlop i termin, w którym chcesz zakończyć zatrudnienie.
- Przygotuj argumenty – zaproponuj przekazanie obowiązków, sporządzenie listy bieżących spraw, przeszkolenie zastępcy albo zamknięcie pilnych zadań.
- Porozmawiaj z przełożonym – przedstaw prośbę rzeczowo i wyjaśnij, dlaczego zależy Ci na konkretnej dacie. Sama informacja o znalezieniu nowej pracy może nie przekonać pracodawcy, dlatego lepiej wskazać także sposób ograniczenia skutków odejścia.
- Przygotuj pismo – dokument powinien wskazywać strony, umowę, uzgodnioną datę rozwiązania oraz podpisy pracownika i pracodawcy.
- Ustal warunki końcowe – jeśli do dnia rozwiązania umowy pozostaje kilka dni lub tygodni, zapiszcie, czy pracownik będzie wykonywał pracę, korzystał z urlopu albo zostanie zwolniony z obowiązku świadczenia pracy.
Wniosek pracownika jest tylko propozycją. Dopiero podpisane przez obie strony porozumienie potwierdza uzgodnienie terminu i trybu zakończenia zatrudnienia. Dla celów dowodowych nie należy poprzestawać na ustnych ustaleniach.
Porozumienie stron a wypowiedzenie – jakie są różnice?
Gdy pracodawca nie zgadza się na natychmiastowe odejście, trzeba odróżnić porozumienie od wypowiedzenia. Pracownik może złożyć wypowiedzenie jednostronnie. Pracodawca nie musi go podpisywać ani akceptować, ale oświadczenie powinno dotrzeć do niego w sposób pozwalający zapoznać się z jego treścią.
| Tryb zakończenia umowy | Czy potrzebna jest zgoda pracodawcy? | Skutek dla zasiłku | Okres wypowiedzenia |
|---|---|---|---|
| Porozumienie stron | Tak, wymagana jest zgoda obu stron | Możliwe opóźnienie lub utrata prawa do zasiłku, z wyjątkami | Można go pominąć, jeśli strony ustalą wcześniejszą datę |
| Wypowiedzenie pracownika | Nie | Zależy od spełnienia warunków ustawowych | Co do zasady trzeba go zachować |
| Rozwiązanie bez wypowiedzenia | Nie, ale musi istnieć ustawowa podstawa | Zależy od przyczyny i sytuacji pracownika | Nie obowiązuje, lecz jest to tryb wyjątkowy |
Przy umowie na czas określony lub nieokreślony okres wypowiedzenia wynosi co do zasady 2 tygodnie, 1 miesiąc albo 3 miesiące, zależnie od stażu u danego pracodawcy. Od 2026 r. na długość tego stażu mogą wpływać także niektóre wcześniejsze okresy zlecenia, świadczenia usług lub prowadzenia działalności na rzecz tego samego podmiotu. Takie okresy trzeba odpowiednio udokumentować, między innymi zaświadczeniami z ZUS.
Po złożeniu wypowiedzenia strony mogą uzgodnić wcześniejszą datę rozwiązania umowy. Nadal będzie to jednak rozwiązanie za wypowiedzeniem, a nie porozumienie stron. Wcześniejszy termin wymaga zgody pracodawcy.
Jakie ryzyka wiążą się z porozumieniem stron?
Szybkie zakończenie pracy może być korzystne, ale przed podpisaniem dokumentu trzeba ocenić skutki finansowe i formalne. Szczególne znaczenie mają:
- Zasiłek dla bezrobotnych – rozwiązanie umowy z inicjatywy pracownika lub na mocy porozumienia stron może wpłynąć na termin przyznania świadczenia. Przepisy przewidują wyjątki, między innymi w niektórych sytuacjach związanych ze zmianą miejsca zamieszkania, likwidacją pracodawcy lub redukcją zatrudnienia. Konkretne warunki warto potwierdzić w powiatowym urzędzie pracy.
- Urlop na poszukiwanie pracy – dni wolne na poszukiwanie pracy są związane z określonymi przypadkami wypowiedzenia, więc przy dobrowolnym porozumieniu pracownik co do zasady nie korzysta z tego uprawnienia.
- Ograniczona możliwość podważenia decyzji – porozumienie nie jest wypowiedzeniem pracodawcy, dlatego pracownik nie może odwołać się do sądu pracy tak, jak przy kwestionowaniu nieuzasadnionego wypowiedzenia. Podpisanie dokumentu potwierdza zgodę na jego treść.
- Brak nowej pracy – szybkie odejście może oznaczać okres bez wynagrodzenia, jeśli planowane zatrudnienie nie dojdzie do skutku albo rozpocznie się później.
Przed podpisaniem sprawdź także, czy dokument określa dokładną datę rozwiązania umowy i co stanie się z urlopem. Pracownik nie może samodzielnie uznać, że pozostały urlop zastępuje obowiązek pracy. To pracodawca udziela urlopu w okresie wypowiedzenia, a strony mogą też ustalić inne rozwiązania w porozumieniu.
Co zrobić, gdy pracodawca odmawia?
Odmowa porozumienia nie oznacza, że pracownik jest związany umową bez wyjścia. Oznacza tylko brak zgody na proponowany termin.
W takiej sytuacji pracownik może złożyć zwykłe wypowiedzenie. Nie potrzebuje do tego akceptacji pracodawcy, ale powinien zachować formę pisemną i zadbać o dowód doręczenia. Można przekazać pismo w dwóch egzemplarzach i poprosić o potwierdzenie odbioru na kopii.
Rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracownika jest możliwe tylko w szczególnych przypadkach, na przykład przy ciężkim naruszeniu podstawowych obowiązków przez pracodawcę albo niewykonaniu obowiązku przeniesienia do innej pracy wskazanej w orzeczeniu lekarskim. Samo znalezienie lepszej oferty nie uzasadnia takiego trybu.
Nie należy po prostu przestać przychodzić do pracy. Samowolna nieobecność może zostać uznana za ciężkie naruszenie obowiązków i doprowadzić do rozwiązania umowy z winy pracownika. Najbezpieczniej najpierw uzgodnić datę odejścia, złożyć wypowiedzenie albo skonsultować z prawnikiem, czy istnieją podstawy do zastosowania art. 55 Kodeksu pracy.
Jeżeli zależy Ci na odejściu z dnia na dzień, zacznij od pisemnej propozycji porozumienia z konkretną datą. Podpisuj ją dopiero po sprawdzeniu skutków dla zasiłku, urlopu i planowanego rozpoczęcia nowej pracy.
Artykuł dotyczy prawa pracy i ma charakter informacyjny. W sprawach wymagających oceny konkretnego stanu faktycznego, zwłaszcza przy rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia lub ustalaniu stażu pracy, warto skonsultować się z prawnikiem albo Państwową Inspekcją Pracy.
