Okres wypowiedzenia zależy przede wszystkim od stażu pracy u danego pracodawcy i rodzaju umowy. Przy umowie na czas określony lub nieokreślony wynosi 2 tygodnie, 1 miesiąc albo 3 miesiące. Staż sumuje się także wtedy, gdy między okresami zatrudnienia występowały przerwy.
Ustawowe okresy wypowiedzenia – umowa na czas określony i nieokreślony
Zgodnie z art. 36 § 1 Kodeksu pracy okres wypowiedzenia umowy na czas określony i nieokreślony zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Te same reguły stosuje się niezależnie od tego, czy wypowiedzenie składa pracownik, czy pracodawca.
| Staż pracy u danego pracodawcy | Okres wypowiedzenia | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Krótcej niż 6 miesięcy | 2 tygodnie | Art. 36 § 1 pkt 1 KP |
| Co najmniej 6 miesięcy, ale krócej niż 3 lata | 1 miesiąc | Art. 36 § 1 pkt 2 KP |
| Co najmniej 3 lata | 3 miesiące | Art. 36 § 1 pkt 3 KP |
Okres wypowiedzenia nie jest tym samym co rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. Przy wypowiedzeniu umowa trwa do końca ustawowego albo uzgodnionego okresu. Porozumienie stron pozwala ustalić datę zakończenia zatrudnienia bez zachowania tego okresu.
Jak ustala się staż i termin zakończenia umowy?
Do stażu decydującego o długości wypowiedzenia wlicza się wszystkie okresy zatrudnienia u tego samego pracodawcy. Przerwa między umowami nie przekreśla wcześniejszego stażu. Takie stanowisko przyjął Sąd Najwyższy w uchwale z 15 stycznia 2003 r., sygn. akt III PZP 20/02.
Do okresu zatrudnienia wlicza się także okres wypowiedzenia. Znaczenie może mieć również przejście zakładu pracy na innego pracodawcę albo następstwo prawne, ponieważ w takich sytuacjach wcześniejsze zatrudnienie może zostać przypisane nowemu pracodawcy.
Przy ustalaniu dnia rozwiązania umowy trzeba zastosować regułę z art. 30 § 21 Kodeksu pracy:
- Okres wypowiedzenia liczony w tygodniach kończy się w sobotę.
- Okres wypowiedzenia liczony w miesiącach kończy się w ostatnim dniu miesiąca.
- Pełny miesiąc wypowiedzenia nie oznacza 30 dni liczonych od dnia złożenia oświadczenia.
- Przy okresie liczonym w tygodniach trzeba uwzględnić pełne tygodnie kalendarzowe.
Aby ustalić właściwy termin, można postępować w następującej kolejności:
- Sprawdź rodzaj umowy o pracę.
- Zsumuj wszystkie okresy zatrudnienia u danego pracodawcy, także te rozdzielone przerwami.
- Porównaj staż z progami wskazanymi w art. 36 § 1 KP.
- Ustal datę końcową, stosując zasadę soboty albo ostatniego dnia miesiąca.
Okres wypowiedzenia umowy na okres próbny
Umowa na okres próbny podlega odrębnym zasadom. Jej okres wypowiedzenia zależy od długości uzgodnionego okresu próbnego, a nie od dotychczasowego stażu u pracodawcy.
| Długość okresu próbnego | Okres wypowiedzenia | Przepis |
|---|---|---|
| Nie dłużej niż 2 tygodnie | 3 dni robocze | Art. 34 pkt 1 KP |
| Dłużej niż 2 tygodnie, ale krócej niż 3 miesiące | 1 tydzień | Art. 34 pkt 2 KP |
| 3 miesiące | 2 tygodnie | Art. 34 pkt 3 KP |
Czy okres wypowiedzenia można wydłużyć albo skrócić?
Art. 18 Kodeksu pracy ustanawia zasadę uprzywilejowania pracownika. Postanowienie umowy mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy jest nieważne, a zamiast niego stosuje się właściwe przepisy ustawowe. Dlatego ocena umownej zmiany okresu wypowiedzenia wymaga sprawdzenia, czy całościowo poprawia ona sytuację pracownika.
Wydłużenie może być dopuszczalne, jeżeli jest korzystne dla pracownika. Szczególny przypadek przewiduje art. 36 § 5 KP. Przy pracy związanej z odpowiedzialnością materialną za powierzone mienie strony mogą ustalić:
- 1 miesiąc zamiast 2 tygodni, gdy zatrudnienie trwało krócej niż 6 miesięcy.
- 3 miesiące zamiast 1 miesiąca, gdy zatrudnienie trwało co najmniej 6 miesięcy, ale krócej niż 3 lata.
- Dłuższy okres może być także oceniany na podstawie art. 18 KP, z uwzględnieniem całokształtu umowy i bilansu korzyści oraz obciążeń dla pracownika.
- Ocena takiego postanowienia może zależeć od konkretnych okoliczności, dlatego sporne zapisy wymagają indywidualnej analizy.
Po złożeniu wypowiedzenia strony mogą uzgodnić wcześniejszy termin rozwiązania umowy na podstawie art. 36 § 6 KP. Jest to porozumienie dotyczące daty zakończenia zatrudnienia, ale nie zmienia trybu rozwiązania umowy. Nadal pozostaje ono rozwiązaniem za wypowiedzeniem, a nie porozumieniem stron.
Odrębna regulacja dotyczy likwidacji lub upadłości pracodawcy oraz innych przyczyn niedotyczących pracownika. W takich przypadkach pracodawca może skrócić trzymiesięczny okres wypowiedzenia najwyżej do jednego miesiąca. Za pozostałą część okresu pracownikowi przysługuje odszkodowanie na zasadach określonych w art. 361 KP.
Najpierw ustal łączny staż u pracodawcy, a następnie sprawdź sposób zakończenia okresu wypowiedzenia. Sama data złożenia wypowiedzenia nie wystarcza do określenia dnia rozwiązania umowy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku sporu dotyczącego ważności umownego okresu wypowiedzenia lub sposobu obliczenia stażu warto skonsultować dokumenty z prawnikiem.
